Laatste nieuws
Met Zaan Food Makers groeien tot ‘Mainport Zaanstreek’ is onze ambitie’
ZAANSTREEK – Ze geven direct werk aan 7000 mensen en zijn goed voor een economische impact van €1,5 miljard. En zijn op zoek naar meer vakmensen: Zaan Food Makers, het Zaans voedingscluster. Oftewel, de fabrieken waarvan sommigen al eeuwen deze regio wereldwijd op de kaart zetten. Het cluster bestaat nu uit zestien leden. Als het aan het bestuur ligt, komen daar op korte termijn Primus Wafer Paper uit Oostzaan, Gam Bakker uit Westzaan en PROBAT (voorheen Duyvis Wiener) uit Koog aan de Zaan bij. “Er ligt een lijst van zo’n vijftig mogelijke bedrijven om zich aan te sluiten”, stelt Tom Ouwerling, secretaris van het voedingscluster.
Geen ‘Zaanstad Maakstad’ meer maar Zaan Food Makers. Onder deze nieuwe naam die de voedingsindustrie beter benadrukt, wordt de publiciteit gezocht. Om aan de Zaankanter zelf te laten zien dat ze welkom zijn als nieuwe werknemer. Maar ook om te vertellen hoe en waaraan er achter de fabrieksmuren wordt gewerkt. Zoals aan innovaties als schone energie, hoe je werkend kunt leren en meewerken aan de industrie van morgen. En hoe de Zaanstreek door bedrijvigheid en innovatie te verbinden, duurzaam kan groeien.
Welke Zaankanter pakt uitdagende baan die letterlijk om de hoek ligt?
Op de fiets naar je werk?
Vraag aan een nieuwe inwoner van de Zaanstreek wat hier het meest opvalt en negen van de tien antwoorden ‘de fabrieken in woonwijken’. Dat betekent kans op een ‘geurtje naast je deurtje’. Maar ook op de fiets naar je werk kunnen. Niet meer filerijden. Veel producenten hebben een rijke historie waar je als Zaankanter best trots op mag zijn. Hun producten gaan de hele wereld over. Zo kun je de Verkade koekjes zelfs tegenkomen in het winkeltje op de koepeltentcamping in het ruige Patagonië.
Rijke historie deelnemers
“De historie van onze deelnemers is indrukwekkend. Zo begon Pieter Bon in 1752”, zegt voorzitter Daan Reitsma. Met Debbie Beerendonk als penningmeester is het bestuur compleet.
“Ad van Vugt (gedreven Zaankanter die op allerlei manieren werkt aan een betere wereld-red.) nam het initiatief tot samenwerking. Met steun van Nico Rijkhoff als strategisch adviseur is het cluster ontstaan uit het idee dat elkaar (industrie, overheid en kenniscentra) opzoeken om grote thema’s zoals energietransitie, maar ook geur, met elkaar aan te pakken. Iedereen in de Zaanstreek is gebaat bij een duurzame industrie die er over 100 jaar nog steeds is.”
Zaanse voedselindustrie bundelt krachten om duurzaam door te groeien
Bedrijven concurreren met elkaar, maar staan voor dezelfde uitdagingen. “Denk aan het vinden en behouden van personeel. Die vraagstukken kunnen we beter samen aanpakken, omdat geen bedrijf groot genoeg is om voor de hele sector het voortouw te nemen. Daarom werken we samen. We delen kennis en werken aan oplossingen voor onderwerpen die ons allemaal raken. Zo bereiken we samen meer”, licht Daan Reitsma toe.
Samen zoek naar mogelijkheden
“We hebben al superveel meters gemaakt. Zoals een goede relatie met gemeentes waar we best trots op zijn. Door te clusteren hebben we ons beter als gesprekspartner in de schijnwerpers gezet. Eén gesprekspartner voor zestien bedrijven is ook makkelijk voor een wethouder die vaak niet de impact van zijn besluit weet op onze bedrijfsvoering”, meent Tom.
Opzet en kernwaarden
Los van de zestien industriële voedingsbedrijven bestaat het cluster uit negen internationale R&D-centra (Research en development). Centraal staat: ‘werken aan een toekomstbestendige voedingsindustrie in de Zaanstreek’. Dat wordt samen gedaan met onderwijs, overheid en partners. Innovatie, verduurzaming en talentontwikkeling zijn kernwaarden.
Baangarantie
Vinden van vakmensen is misschien wel de grootste uitdaging voor de clusterleden. Zijn ze op dit gebied geen concurrenten?
“We hebben afgesproken dat ondergeschikt te maken. De vraag is groot, het aanbod dun. En dat terwijl je zelfs een baangarantie krijgt als je kiest voor procestechniek. Maar op de een of andere manier worden er andere keuzes gemaakt. Misschien geldt ‘onbekend maakt onbemind’. Daarom hebben we contact gezocht met onder meer scholen als het Talland College en Techlands om jongeren daar al enthousiast te maken voor het mooie werk in onze Zaanse voedselindustrie. Maar ook zij-instromers zijn welkom”, aldus Debbie Beerendonk.
7000 banen
De economische impact van de Zaanse voedselproducenten is indrukwekkend. Er zijn 7000 directe banen. Tom: “We zien generaties uit één gezin voorbij komen. Van opa, vader tot zoon. Waarbij laatstgenoemde echt niet meer het werk doet zoals vroeger. In veel Zaanse fabrieken krijg je geen vieze handen meer. Al hoort dat er soms ook nog bij. Tegelijk krijg je schitterende kansen om te leren. Je talent vorm te geven.”
Tip: Zie ook de ‘Werken Bij-special’ van Rodi Media of kijk op www.rodi.nl/zaanstad
Wat is de stip op de Zaan Food Makers horizon? Doorgroeien tot zo’n zestig bedrijven in een opzet zoals Brainport Eindhoven?
Tom: “Samenwerking maakt ons sterker. Al hebben we hier geen bedrijven in omvang als ASML. Uitgroeien tot ‘Mainport Zaanstreek’ is onze ambitie. Waarbij Zaan Food Makers lokaal, provinciaal én landelijk het toonaangevende gezicht is van de Zaanse voedingsindustrie. En wij zo’n sterke gesprekspartner zijn dat de minister gelijk opneemt als wij bellen.”
Daan besluit: “En vergeet onze andere ambitie niet: ons logo op het shirt van AZ!”
Samenwerking ontwikkeling waterstofdistributienetwerk Zaannet van start
20 mei 2026 – De verduurzaming van de Zaanse voedingsindustrie krijgt steeds meer vorm. Zaan Food Makers, Firan Waterstof en de gemeente Zaanstad hebben een samenwerkingsovereenkomst (SOK) ondertekend voor het project Zaannet. De partijen spreken af om gezamenlijk en gestructureerd te onderzoeken of en hoe een waterstofnetwerk voor het Zaanse industriegebied technisch, economisch en ruimtelijk haalbaar is. Hierbij wordt vooral gekeken naar bedrijven aan de Zuidkant van Zaanstad op HoogTij, Westerspoor en Zuiderhout.
De bedrijven binnen Zaan Food Makers staan voor grote uitdagingen op het gebied van verduurzaming en leveringszekerheid van energie. In veel gevallen is volledige elektrificatie geen oplossing, maar waterstof kan daarbij wel een belangrijke rol spelen.
Het project Zaannet is één van regionale initiatieven op het gebied van waterstof in Nederland. Kennis en ervaring die opgebouwd wordt in de diverse projecten worden ook ingezet in dit project. Belangrijke vragen die na de ondertekening beantwoordt worden zijn onder meer de betaalbaarheid van een waterstofnetwerk, rekening houdend met de veiligheid van het waterstofnetwerk en de inpassing van het netwerk in de openbare ruimte. Iedere partij levert hierbij vanuit de eigen expertise een bijdrage, waarbij Firan Waterstof een trekkende rol heeft, vanwege hun expertise op het gebied van inpassing van een regionale waterstofinfrastructuur.
Regionale schakel in de waterstofketen
Zaannet sluit aan op bredere ontwikkelingen in het Noordzeekanaalgebied. De samenwerkingsovereenkomst markeert daarmee niet alleen een lokaal initiatief, maar ook een belangrijke stap binnen de regionale energietransitie en mogelijk toekomstige schakel in de landelijke waterstofinfrastructuur. Onderdeel van het ontwerp is ook een aansluiting op het waterstof distributienetwerk in het Amsterdams Havengebied (project H2avennet). De Amsterdamse haven zal zich richten op import en productie van waterstof voor de NZKG regio en daarbuiten.
Voor veel van onze bedrijven is dit geen toekomstvraag meer, maar een vraag van nu. Daan Reitsma, voorzitter van Zaan Food Makers: “Zonder nieuwe energie-infrastructuur stokt verdere verduurzaming. Met Zaannet zetten we een noodzakelijke stap om dat te doorbreken. Als Zaan Food Makers verbinden we bedrijven, bundelen we de vraag en maken we dit samen met partners mogelijk.”
Wethouder Natasja Groothuismink (gemeente Zaanstad) voegt daaraan toe: “De Zaanse industrie kenmerkt zich door haar innovatieve karakter. Dat zij nu onderzoek willen doen naar de toepassing van waterstof is een mooie stap naar voren. Op dit moment is de industrie goed voor 80% van het Zaanse energieverbruik. Als we daar geen fossiele brandstoffen meer voor nodig hebben, dan zetten we een enorme stap in het verduurzamen en toekomstbestendig maken van onze economie.”
In een nieuwe en zich ontwikkelende waterstofmarkt kun je alleen stappen zetten door samen te werken, vindt ook Brenda Schoumans, Manager Waterstof bij Firan. “Met Zaannet bouwen we met een breed consortium aan de ontwikkeling van een waterstofketen; hierdoor krijgen we inzicht in haalbaarheid en kosten. Zo ontstaat de basis voor een waterstofnetwerk dat aansluit bij de behoeften van de Zaanse industrie.”
Vervolg
Partijen werken de komende periode toe naar een voorlopig ontwerp en onderzoeken de haalbaarheid van een regionaal waterstofnetwerk. De uitwerking van deze fase wordt naar verwachting eind 2026 afgerond. Op basis daarvan wordt besloten of vervolgstappen richting detailontwerp en realisatie worden gezet. Het Zaannet-project is ook van belang voor de ontwikkelingen in het Amsterdams Havengebied. Hier vindt import en productie van waterstof plaats, die via het waterstofnetwerk wordt geleverd op het Zaannet.
Sterke industrie vraagt duidelijke keuzes in de Zaanstreek
2 april 2026 – Namens de zestien internationale voedingsbedrijven van Zaan Food Makers hebben wij een open brief gestuurd aan de nieuwe gemeenteraden van Zaanstad en Wormerland. Daarin vragen wij aandacht voor de randvoorwaarden die nodig zijn om te blijven investeren in een toekomstbestendige voedingsindustrie in onze regio – met focus op energie-infrastructuur, arbeidsmarkt en ruimte.
De Zaanstreek heeft alles in huis om een toonaangevend voedingscluster te blijven. Dat vraagt om duidelijke keuzes en samenwerking tussen bedrijven, overheid en onderwijs.
Lees hier de volledige brief: Open brief Zaan Food Makers aan gemeenteraden
Zaan Food Makers officieel gelanceerd: nieuw industriecluster versterkt
innovatiekracht en internationale positie van de Zaanstreek
17 november 2025 – Zestien industriële voedingsbedrijven en hun negen internationale R&D-centra in de Zaanstreek bundelen hun krachten om innovatie, verduurzaming, talentontwikkeling en internationale concurrentiekracht gezamenlijk te versterken. Zaan Food Makers koppelt producenten, technische dienstverleners, verpakkingsindustrie, logistieke partners en kennisinstellingen aan elkaar binnen één regionaal ecosysteem. Het cluster richt zich op drie speerpunten: minder fossiel, werkend leren en ruimte voor innovatie en groei.
Zaan Food Makers bestaat uit AAK, Ahold Delhaize Coffee Company, Bunge, Cargill, Exter, Forbo, Hansel, IFF, JS Cocoa, Norit, OFI, Pieter Bon, Tate & Lyle, Verkade, Van Wijngaarden, Zaanlandse Olieraffinaderij ZOR.
De samenwerking met de gemeente Zaanstad wordt onderstreept door de aanwezigheid van wethouder Stephanie Onclin bij de lancering van het cluster. “Deze samenwerking maakt me trots. Door als Zaanse voedingsindustrie de krachten te bundelen, zetten we onze regio stevig op de kaart als plek waar innovatie en ontwikkeling centraal staan. Hier werken we samen aan de toekomst. De samenwerking tussen bedrijven en de gemeente Zaanstad is daarbij onmisbaar om onze Zaanse industrie toekomstbestendig te maken. Zo bouwen we aan een sterke regionale economie die vooruitgang en groei stimuleert.”
Namens het samenwerkingsverband stelt voorzitter Daan Reitsma: “Met Zaan Food Makers zetten we als industrie een gezamenlijke stap vooruit. Door onze kennis, innovatiekracht en betrokkenheid te bundelen, kunnen we sneller verduurzamen, talent aantrekken en onze internationale positie versterken. Dit doen we niet alleen voor onze bedrijven, maar voor de hele Zaanstreek. Samen bouwen we aan een toekomstbestendige voedingsindustrie die waarde creëert voor de regio én voor de wereld.”
De Zaanstreek speelt een strategische rol in Europese en wereldwijde voedselketens en heeft een lange geschiedenis in hoogwaardige voedingsproductie. Met duizenden banen en een krachtige industriële basis vormt de sector één van de economische pijlers van de regio. Met de oprichting van Zaan Food Makers zetten de bedrijven gezamenlijk in op duurzame energie, innovatieversnelling, scholing en een sterkere regionale infrastructuur. Het cluster wil daarmee bijdragen aan een toekomstbestendige en internationaal concurrerende voedingsindustrie